Μαρία Ρεπούση: Τα αρχαία Ελληνικά είναι μια "νεκρή" γλώσσα.

Μαρία Ρεπούση, βουλευτής Α' Πειραιά ΔΗΜΑΡ

Προσφάτως η γνωστή και μη εξαιρετέα κυρία Ρεπούση έφερε τον εαυτό της πάλι στο προσκήνιο της επικαιρότητας, λες τελικά και όποτε "χτυπάει" με τις αμφιλεγόμενες τοποθετήσεις της για το γνωστά θέματα ιστορίας και άλλων συναφών "ακαδημαϊκών" θεμάτων, αναζητά ως ένας άλλος κακό-τάλαντος σταρ την προσοχή του κόσμου, μπας και καταφέρει να κλείσει ένα καινούριο συμβόλαιο στην επερχόμενη σαιζόν της show biz.

Μετά τα όλα άλλα τόσα, τώρα υποστηρίζει πια και ότι η αρχαία Ελληνική γλώσσα είναι νεκρή. Δεν έχει τίποτα να προσφέρει λέει πια στον σύγχρονο Έλληνα και μαθητή. Σίγουρα ναι με τον τρόπο που διδάσκονται, ο οποίος το μόνο που καταφέρνει να κάνει είναι ακριβός αυτός, να τα αχρηστεύει. Έτσι είναι, η παπαγαλία και ο αυτοσκοπός του επαγγελματισμού αχρηστεύουν τα πράγματα και δημιουργούν ανθρώπους διαποτισμένους από τον αρνητικό κυνισμό και άρα επιρρεπείς σε κάθε μορφή μισαλλοδοξίας.

Για το ίδιο θέμα ο γνωστός δημοσιογράφος Κώστας Μπαξεβάνης σε άρθρο του στον ιστότοπο "το κουτί της Πανδώρας" έγραψε: "Η κυρία Ρεπούση... επέλεξε το θορυβώδες και ειδικό για να ακουστεί. Δεν μπορώ να την κατατάξω σε καμιά ομάδα που συνωμοτεί για να καταστρέψει την Ελλάδα, ούτε σε αυτούς που συγκρούονται για να συγκρουστούν, από ιδεοληψία ή πολιτικό εγωισμό. Θεωρώ απλώς πως βρίσκει τρόπο να ακούγεται. Από το κοινοβουλευτικό έδρανο που της χάρισε αυτή την ιδιαιτερότητα, σηκώνει διακριτικά το πόδι και αμολάει μια ηχηρή. Άποψη εννοώ." Εξαιρετικό σχόλιο και θέλουμε και εμείς να πιστέψουμε ότι πίσω από την εν λόγω κυρία δεν υπάρχει καμία συνωμοσία ή σκοπιμότητα. Ωστόσο προσπαθούμε πια πολύ...

Ας πάμε όμως πάλι πίσω στις νεκρές γλώσσες της κυρίας Ρεπούση... Όλες οι γλώσσες αρχαίες και μη, «νεκρές» και μη, είναι παγκόσμια κληρονομιά της ανθρωπότητας. Ένας εκ των σημαντικότερων εκπροσώπων του Διαφωτισμού, ο Τζον Λοκ, είχε πει «τα όρια της γλώσσας μου είναι τα όρια του μυαλού μου» (λανθασμένα η πατρότητα αυτής της ρήσης αποδίδεται στον Λούντβιχ Βίτγκενσταϊν).

Αν λοιπόν ο Διαφωτισμός ήταν αποτέλεσμα και ιστορικά αναμφισβήτητα διακριβωμένο, της επιστροφής της διανόησης εκείνης της εποχής στην αρχαία Ελληνική γραμματεία, τότε πράγματι τα όρια του «μυαλού» αυτής της διανόησης και κατ επέκτασιν του Διαφωτισμού εδράζεται αναμφισβήτητα, σε μέρος τουλάχιστον, αυτής την κληρονομιάς. Όρια «μυαλού» όμως τόσο ισχυρά που όχι μόνο μεταμόρφωσαν τον κόσμο προς ένα καλύτερο μέλλον απελευθερωμένο από τον δεσποτισμό, αλλά και που οδήγησαν την ανθρωπότητα και τις κοινωνίες στα σύγχρονα αξιακά συστήματα ενός ανθρωπιστικού και δημοκρατικού ήθους.
Κανείς δεν αρνείται επίσης, ακαδημαϊκοί και διανοούμενοι, ότι ο σύγχρονος μας κόσμος πρόβαλε από τον Διαφωτισμό. Συμπερασματικά λοιπόν, το παρών «στιγμιότυπο» στην πορεία εξέλιξης του παγκόσμιου πολιτισμού διέπεται και από την αρχαία Ελληνική κληρονομιά. Τέχνη, επιστήμη, πολιτική και φιλοσοφία του μοντέρνου μας κόσμου, τουλάχιστον στις υψηλές παρυφές τους, βασίζονται στον διαλεκτικό και ιστορικό πλούτο των τραγικών ποιητών, των Ιώνων φιλοσόφων και επιστημόνων, των μεγάλων πολιτικών ανδρών και των ιστορικών της Ελληνικής αρχαιότητας.

Του Ευγένιου Ντελακρουά "Η ελευθερία οδηγεί το λαό" (1830). Έργο εμπνευσμένο από την Γαλλική επανάσταση η οποία προέκυψε ως τεκνό του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού.Ο Διαφωτισμός αποτελεί σημαντικό πνευματικό κίνημα, που τοποθετείται στα τέλη του 17ου αιώνα και αρχές του 18ου. Παρατηρήθηκε αρχικά στην Αγγλία και αργότερα στις χώρες της Ευρώπης αλλά και έξω απ' αυτήν προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για την Γαλλική Επανάσταση. Οι διαφωτιστές πρέσβευαν τον ορθολογισμό και την πίστη στην πρόοδο, αξιώνοντας αλλαγές σε όλες τις πτυχές της ανθρώπινης δράσης, στους πολιτικοκοινωνικούς θεσμούς, την οικονομία, την εκπαίδευση και τη θρησκεία με ευθείς επιρροές εκτός των άλλων, από την αρχαία Ελληνική γραμματεία και κυριότερα τους Ίωνες φιλόσοφους. Τάχθηκαν υπέρ της ατομικής ελευθερίας και ενάντια στην τυραννική διακυβέρνηση και την καταπίεση που ασκούσε η Εκκλησία ως μηχανισμός πολιτικής και εξουσίας και όχι κάθε αυτού ως πίστη.
Οι Διαφωτιστές Ντενί Ντιντερό, Ζαν λε Ροντ ντ' Αλαμπέρ και Ζαν Ζακ Ρουσσώ συγκρότησαν το ιδεολογικό υπόβαθρο του Διαφωτισμού στην Εγκυκλοπαίδεια. Παράλληλα ο Τζων Λοκ διατύπωνε τη θεωρία του Κοινωνικού Συμβολαίου, προτρέποντας σε μια Ευρώπη που θα υποστήριζε τα δικαιώματα του ανθρώπου.

Κατά μία ακαδημαϊκή προσέγγιση, πολλά αμφιλεγόμενη ωστόσο, πολλές γλώσσες θεωρούνται νεκρές. Στο ζύγι όμως όταν μπαίνει η πολιτιστική και διαλεκτική παράμετρος, η προσέγγιση αυτή για τις νεκρές γλώσσες σχεδόν συντρίβεται. Το σημαντικότερο όμως από όλα, είναι ότι λόγω αυτής της κληρονομιάς ο καθένας μπορεί να έχει τις απόψεις του. Όταν όμως αυτές προσβάλουν με διάφορους τρόπους το πολιτισμικό υπόβαθρο μιας πανανθρώπινης κληρονομιάς το οποίο αυτό-ανάγεται σε μια αυτόνομη ηθική που προσδίδει τελικά την αξία της ίδιας αυτής πολιτισμικής κληρονομιάς, ως οξύμωρο, είναι σαν να έρχεται σε αντίθεση με το δικαίωμα που της δίδεται να εκφραστεί ελεύθερα και δυνητικά το καταργεί. Εκτός βέβαια αν η σκοπιμότητα μιας τέτοιας πράξης είναι να καταργήσει αυτό το αξιακό και διαλεκτικό σύστημα.

Και είναι απορίας άξιον για την κυρία Ρεπούση, πέρα από την ιδιότητά της ως ακαδημαϊκός, αλλά και ως πολιτικός να προσπερνά την υποχρέωσή της να αυτοπεριορίζεται σε τέτοιου είδους θέματα και ακόμα περισσότερο λόγω του γεγονότος ότι «ανήκει» σε έναν πολιτικό και ιδεολογικό χώρο που θέλει να αυτοχαρακτηρίζεται ως προοδευτικός και ανθρωπιστικός. Οι πράξεις αυτές είναι τουναντίον προοδευτικές και ανθρωπιστικές. Και αυτές οι δύο συνθήκες δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς την ποιότητα του σεβασμού. Προοδευτικό θα ήταν ας πούμε να έλεγε η κυρία Ρεπούση, ότι τα αρχαία Ελληνικά θα έπρεπε να διδάσκονται από το δημοτικό μέσω ενός εξελιγμένου διδακτικού συστήματος, που θα επέτρεπε στα παιδιά και μέλλοντα παραγωγικά μέλη της κοινωνίας, να κάνουν κτήμα τους όχι τόσο πολύ την συγκεκριμένη γλώσσα σαν γλώσσα, αλλά κυριότερα το βάθος της διανόησης που αυτή προσφέρει. Και δεν είναι θέμα πατριωτισμού, είναι θέμα σεβασμού απέναντι σε ένα σύστημα αξιών πανανθρώπινο ως μέρος της συλλογικής πολιτισμικής κληρονομιάς όλου του κόσμου.

Και μια και μιλάμε για συλλογική πανανθρώπινη πολιτισμική κληρονομιά, Θα έπρεπε ίσως η Ρεπούση και οι ομοϊδεάτες της να δουν αυτό το μικρό απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ «Κόσμος» (1980) του περίφημου και διαπρεπή επιστήμονα και φιλόσοφου Κάρλ Σάγκαν. Ας αντικρούσουν το δικό του ιστορικό, επιστημονικό και φιλοσοφικό όγκο αφού εμείς οι «κοινοί θνητοί» δεν μετράμε… αν και ίσως όπως κάποιος φίλος σχολίασε, δεν της αξίζει τέτοια "τιμή".

444©