ΝΑΙ ή ΟΧΙ: Τα “μαθηματικά” της επόμενης μέρας

Είναι λογικό τις τελευταίες μέρες να έχουμε αφοσιωθεί στο ΝΑΙ και το ΟΧΙ. Στο δίλημμα, στις προκλήσεις και τα διακυβεύματα. Και όλα αυτά μέσα σε έναν συνεχή βομβαρδισμό μιντιακής υστερίας και την έντονη πόλωση που δυστυχώς έχει δημιουργηθεί μέσα στην κοινωνία μας.

Την επαύριο του δημοψηφίσματος η χώρα θα μπει σε μια νέα πραγματικότητα άσχετα με το ποιο θα είναι το αποτέλεσμα της κάλπης. Μπορεί όλοι μας να αναρωτιόμαστε ποια θα είναι αυτή και το τι θα σημαίνει ένα ΝΑΙ ή ένα ΟΧΙ, αλλά αυτό που ίσως μας διαφεύγει είναι του ποια θα είναι η νέα πολιτική γεωγραφία. Τα σενάρια, οι εξελίξεις σε πολιτικό επίπεδο και οι διάφοροι δρόμοι που θα δημιουργηθούν σε ότι αφορά την διακυβέρνηση της χώρας, την πολιτική τάξη και τις επιλογές μας ως κοινωνία. Τι θα φέρει ένα ΝΑΙ ή ένα ΌΧΙ στα κόμματα, την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση και την χώρα; Θα έχουμε την παρούσα ή μια άλλη κυβέρνηση, θα πάμε σε εκλογές ή σε λύσεις συνεργασιών; Ποιος θα κληθεί να εφαρμόσει τι και ποιες οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει;

Εκ πρώτης όψεως μπορεί να βλέπουμε απλές μεταβλητές και εξελίξεις. Δηλαδή κερδίζει το ΌΧΙ, άρα μένει η παρούσα κυβέρνηση να κάνει ότι είναι να κάνει. Κερδίζει το ΝΑΙ, η κυβέρνηση παραιτείται και συνεχίζουμε... τα πράγματα όμως είναι λίγο πιο περίπλοκα και τα “μαθηματικά” της επόμενης μέρας του δημοψηφίσματος αρκετά δύσκολα και με πολλές μεταβλητές. Ας τα δούμε όμως...

Τα βασικά δεδομένα της εξίσωσης

 

Πριν προχωρήσουμε στο τι μέλει γενέσθαι από ένα ΝΑΙ ή ένα ΌΧΙ, ας δούμε τους αριθμούς κάνοντας μια προβολή στα πιθανά αποτελέσματα καθώς αυτοί θα μας συνοδέψουν στην πορεία αυτής της ανάλυσης. Για να πατήσουμε κάπου, θα πάρουμε σαν ένα σημείο αναφοράς την τελευταία δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε (τουλάχιστον την ώρα που γραφόντουσαν αυτές οι γραμμές) στην Εφημερίδα των Συντακτών από την εταιρία ProRota A.E ( https://www.efsyn.gr/arthro/psifizoyn-ohi-stin-protasi-ton-thesmon ). Υπάρχει βέβαια και η δημοσκόπηση της GPO για λογαριασμό της Γαλλικής τράπεζας BNP Paribas η οποία όμως εμφανίστηκε ως διαρροή με την GPO να εκδίδει σχετική ανακοίνωση για το ότι αυτό έγινε χωρίς την συγκατάθεσή της ( http://www.gpo.gr/el/component/k2/item/49-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7-gpo.html ). Οπότε για ευνόητους λόγους δεν θα την λάβουμε υπόψιν μας. (#Ενημέρωση: τις τελευταίες ώρες έχουν δημοσιευθεί και κάποιες νεότερες δημοσκοπήσεις που σε γενικές γραμμές προβλέπουν “ντέρμπι” ανάμεσα στις δύο επιλογές. Ενδεικτικά http://www.avgi.gr/article/5681947/ereuna-tis-public-issue-gia-to-site-tis-augis-50-50-maxi-mexri-tin-teleutaia-ora#prettyPhoto και http://www.topontiki.gr/article/135399/apolyto-ntermpi-anamesa-sto-nai-kai-ohi-sto-06-i-diafora-symfona-me-tin-alco#.VZatvGlSAYw.facebook και http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-07-03/greeks-split-down-middle-before-bailout-referendum-poll-shows #)

Ας δούμε λοιπόν τα νούμερα της δημοσκόπησης της ProRota η οποία δίνει 37% για το ΝΑΙ, 46% για το ΌΧΙ και 17% αναποφάσιστους – αδιευκρίνιστη ψήφος (δεν θα πάμε στην τελική εκτίμηση η οποία δίνει 33% ΝΑΙ, 54% ΌΧΙ και 13% αδιευκρίνιστη -αποχή-λευκό). Ας προσεγγίσουμε λοιπόν τους αριθμούς με απόλυτο τρόπο μεταφέροντας το 17% της αδιευκρίνιστης ψήφου τόσο στο ΝΑΙ και τόσο στο ΌΧΙ για να δούμε τα ελάχιστα και τα μέγιστα. Έτσι λοιπόν το ΝΑΙ μπορεί να διακυμανθεί ανάμεσα στο 54% για μέγιστο και στο 37% για το ελάχιστο. Από την άλλη το ΌΧΙ ανάμεσα στο 63% σαν μέγιστη τιμή και 46% σαν ελάχιστη. Με ένα +/- 3% στις παραπάνω τιμές, όλες οι ενδιάμεσες περιπτώσεις είναι δυνατές ακόμα και αυτές μιας σχετικής ισοπαλίας!

Ενδιαφέρον βέβαια αποκτά και η γραμμή των πιστωτών μας που μιλάει για διαπραγματεύσεις μόνο την επαύριο του δημοψηφίσματος. Άραγε έχουν εικόνα κυλιόμενων δημοσκοπήσεων για να παίρνουν μια τέτοια θέση αναμένοντας δηλαδή την επικράτηση του ΝΑΙ; Εικόνα σίγουρα έχουν, αλλά ας μην είμαστε σίγουροι ότι θέλουν και απόλυτα μια τέτοια έκβαση από την κάλπη... από την άλλη όμως και καθότι συνηθισμένοι στους τακτικισμούς με τις δημοσκοπήσεις που εφαρμόζουν τα συστημικά ΜΜΕ, είναι απορίας άξιον το πως είδαμε τόσες λίγες και μάλιστα με τις περισσότερες από αυτές να εμφανίζονται την τελευταία στιγμή. Ας προχωρήσουμε όμως τώρα παρακάτω σε πιο περίπλοκα μαθηματικά...

Η Κάλπη βγάζει ΝΑΙ

 

Ο πρωθυπουργός κύριος Τσίπρας έχει πει πως αφενός θα σεβαστεί την ετυμηγορία της κάλπης και αφετέρου ότι δεν είναι πρωθυπουργός “παντός καιρού”. Άρα η παραίτηση του μπορεί να θεωρείται δεδομένη και λογικό να παραιτηθεί σύσσωμη η κυβέρνηση. Σε αυτήν την περίπτωση και σύμφωνα με το σύνταγμα θα αρχίσει η διαδικασία διερευνητικών εντολών για τον σχηματισμό κυβέρνησης η οποία ωστόσο θα πρέπει να έχει την πλειοψηφία στην βουλή. Προφανώς οι κατανομή των εδρών και οι συσχετισμοί δεν μπορούν να βγάλουν κάποιο σχήμα χωρίς την συμμετοχή του πρώτου κόμματος (τον ΣΥΡΙΖΑ δηλαδή), το οποίο έχει αποκλείσει την περίπτωση “δοτής” όπως αποκαλεί κυβέρνησης και κατέχει 149 έδρες. Έτσι τα 151 “κουκιά” που απομένουν δεν μπορούν να σχηματίσουν μία καθώς είναι ηλίου φαεινότερο ότι ΚΚΕ και Χρυσή Αυγή μένουν εκτός εξίσωσης. Ακόμα και περίπτωση κυβέρνησης “σωτηρίας” που θα συμπεριλαμβάνει και σενάρια διάσπασης του ΣΥΡΙΖΑ ή των ΑΝΕΛ θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί βάση των αριθμών αφού ΝΔ, ΠΟΤΑΜΙ και ΠΑΣΟΚ αθροίζουν 106 έδρες και θα χρειαστεί μια παρουσία τουλάχιστον άλλων 45 βουλευτών να υποστηρίξουν μια τέτοια εξέλιξη. Αριθμός εξαιρετικά δύσκολος να επιτευχθεί αν και τα “όργανα άρχισαν” με την διαγραφή ενός βουλευτή των ΑΝΕΛ που τάχθηκε υπέρ του ΝΑΙ και με άλλους τρεις από το ίδιο κόμμα να βρίσκονται στο πλατύσκαλο της εξόδου.

Άρα οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι το ΝΑΙ βγάζει κατά πάσα πιθανότητα εκλογές. Βγάζει; Βγάζει σίγουρα, ακόμα και σε λίγους μήνες προς τον Νοέμβριο ή Δεκέμβριο έστω και με μια ενδιάμεση στάση σε μια κυβέρνηση ειδικού σκοπού ίσως.

Και αυτό γιατί υπάρχει μια πολύ σημαντική παράμετρος που δημιουργεί σοβαρά ζητήματα. Οι μεγάλες δόσεις που η χώρα πρέπει να πληρώσει στα τέλη Ιουλίου και τον Αύγουστο ύψους περίπου 7δις συνολικά όπως και το θέμα των κλειστών τραπεζών. Αν λοιπόν η κυβέρνηση Τσίπρα παραιτηθεί την επομένη του δημοψηφίσματος, δηλαδή την 6η Ιουλίου, το συντομότερο που μπορεί να διενεργηθούν εκλογές, προσπερνώντας γρήγορα τις διερευνητικές εντολές είναι η 2η Αυγούστου ή στην καλύτερη η 26η Ιουλίου. Θα σημαίνει όμως στο εντωμεταξύ ότι η πρώτη από τις δύο δόσεις, αυτή του Ιουλίου ύψους 3.5δις, θα πέσει εντός προεκλογικής περιόδου και η μη πληρωμή της θα θεωρηθεί σοβαρό πτωχευτικό γεγονός. Οπότε κάποια μέριμνα θα πρέπει να υπάρξει για να αποφευχθεί αυτή η εξέλιξη. Είτε η ΕΚΤ θα πρέπει να βρει κάποιον τρόπο να μεταφέρει αυτήν την δόση παραπέρα ή να βρει κάτι να κάνει για να αποσοβήσει την χρεωκοπία.

Πολύ δύσκολο όμως καθώς τα πλαίσια ελιγμών της ΕΚΤ είναι για διαφόρους νομικούς και τεχνικούς λόγους πολύ περιορισμένα. Αυτή η απειλή όμως χρεοκοπίας θα μπορούσε να αναγκάσει τον ΣΥΡΙΖΑ να δεχθεί τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης έστω και ειδικού σκοπού; Δηλαδή μιας κυβέρνησης μικρού χρονικού ορίζοντα που θα επιφορτισθεί με το να διαχειριστεί αυτές τις δυο δόσεις και στην συνέχεια να προκηρύξει εκλογές εξασφαλίζοντας ότι και αυτές θα γίνουν σε καθεστώς ομαλότητας και όχι με κλειστές τράπεζες όπως τώρα; Έστω και αν ο ΣΥΡΙΖΑ δεχθεί μια τέτοια κυβέρνηση ειδικού σκοπού καθώς οτιδήποτε άλλο πέρα από αυτήν όπως είπαμε θα πρέπει να αποκλειστεί, οι πιστωτές μας θα είναι διατεθειμένοι να δεχθούν μια διαπραγμάτευση μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο και με τέτοιο εξειδικευμένο σκοπό; Ακόμα και αν αυτοί, οι πιστωτές μας δηλαδή, προτείνουν την εφαρμογή του προγράμματος ή παραπλήσιου αυτού που κέρδισε το ΝΑΙ, ο ΣΥΡΙΖΑ θα δεχθεί να το ψηφίσει εφόσον έχει πει ΌΧΙ; ή οι θεσμοί μπροστά στην απειλή της χρεοκοπίας θα φανούν τελικά ελαστικοί και θα καταλήξουν σε ένα μίνι και εξειδικευμένο σχέδιο που θα μπορούσε να τύχει της αποδοχής του ΣΥΡΙΖΑ;

Υπάρχει όμως και ένα άλλο σενάριο που λέει ότι ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν παραιτείται την επομένη ενός ΝΑΙ θέτοντας ως σοβαρό διακύβευμα τις δυο αυτές δόσεις Ιουλίου και Αυγούστου προκειμένου να υπάρξει ομαλότητα και σταθερότητα στην χώρα. Προχωρώντας έτσι σε διαπραγματεύσεις με τους δανειστές με ένα ΝΑΙ όμως στην πλάτη του. Αν και το τελευταίο σενάριο μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει πολύ μικρές πιθανότητες να συμβεί, υπάρχει ένα άλλο ακραίο ίσως το οποίο όμως πρέπει να αναφέρουμε. Τι θα συμβεί αν δεν ευοδώσει καμία περίπτωση “ενδιάμεσης” κυβέρνησης μετά την παραίτηση της παρούσας ή ακόμα και μετά από απώλεια της δεδηλωμένης της λόγω διαρροών; Ποιος θα διαχειριστεί το κρίσιμο μεσοδιάστημα εν όψη της προαναφερθείσας δόσης; Πιθανά μια υπηρεσιακή κυβέρνηση με διαλυμένη την βουλή λόγω εκλογών που θα έχει ως μόνη εντολή την διεξαγωγή τους και με περιορισμένα μάλιστα εκ του συντάγματος καθήκοντα; Και πως μπορούν να διασταυρωθούν όλα αυτά με τα ομολογουμένως υπερβολικά σενάρια, άλλα διόλου απίθανα, που θέλουν κύκλους του λεγόμενου Ευρωπαϊκού διευθυντηρίου να επιθυμούν την Ελλάδα εκτός ευρώ;

Αυτά είναι ερωτήματα για δύσκολους λύτες και πέραν αυτού του σημείου δεν μπορούμε να δούμε πιο μακριά. Μπορούμε όμως να κάνουμε μια “σούμα”. Έτσι λοιπόν και καταρχήν είναι ξεκάθαρο ότι το ΝΑΙ θα σημάνει εκλογές, είτε άμεσα είτε λίγο αργότερα προς το φθινόπωρο. Δεύτερον, είναι πολύ πιθανό να υπάρξει παρατεταμένη περίοδο πολιτικής αστάθειας. Τρίτον, οι πιθανότητες χρεωκοπίας είναι σημαντικές και μάλλον επαφίεται περισσότερο στους δανειστές μας αν θα αποφευχθεί αυτό παρά σε εμάς. Αν θεωρήσουμε δε σοβαρά τα σενάρια πως υπάρχουν κύκλοι εντός της ΕΕ που θέλουν να μας “πετάξουν έξω”, δοθείσης ευκαιρίας, το ενδεχόμενο όχι μόνο της χρεοκοπίας αλλά και αυτό ενός Grexit έρχεται πιο κοντά ως παράδοξο αυτού που υποτίθεται ότι το ΝΑΙ θέλει να αποφύγει! Τέταρτον, ο ΣΥΡΙΖΑ παρόλο που θα έχει πληγεί από το αποτέλεσμα του ΝΑΙ θα είναι πάλι ο κυρίαρχος των εξελίξεων τουλάχιστον μέχρι τις επόμενες εκλογές ή μπορεί ακόμα και να συνεχίσει να είναι στη κυβέρνηση ως ο θεσμικός εγγυητής απέναντι στα χειρότερα.

Η Κάλπη βγάζει ΟΧΙ

 

Εδώ αν και τα πράγματα δείχνουν ότι θα είναι πιο απλά από την περίπτωση του ΝΑΙ, τα “μαθηματικά” ωστόσο έχουν άλλη γνώμη. Πριν όμως προχωρήσουμε πρέπει σε αυτήν την εξίσωση να βάλουμε μια σημαντική παράμετρο που θα μας ακολουθήσει παρακάτω. Αυτή δεν είναι άλλη από την σταθερότητα της ίδιας της κυβέρνησης.

Πέρα από μια φήμη που κυκλοφορεί ότι κύκλοι των δανειστών και της τοπικής ολιγαρχίας απεργάζονται τρόπους για να ρίξουν την παρούσα κυβέρνηση, τις τελευταίες ώρες ακούμε και μαθαίνουμε για φωνές μέσα στην κυβερνητική συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ που κάνουν δεύτερες σκέψεις τόσο για το δημοψήφισμα όσο και κάποιους να συντάσσονται με το ΝΑΙ. Ήδη μετράμε μια διαγραφή βουλευτή των ΑΝΕΛ χωρίς ωστόσο η έδρα να απολεστεί καθώς αυτή παραδόθηκε στο κόμμα. Πρακτικά λοιπόν η κυβέρνηση για να πέσει χάνοντας την δεδηλωμένη θα πρέπει να απολέσει δώδεκα έδρες από τις 162 που τώρα διαθέτει. Είναι βέβαια αρκετά μεγάλος ο αριθμός αυτός, αλλά αναλόγως των συνθηκών και των καταστάσεων, δύσκολο μεν αλλά πιθανό να συμβεί.

Σε αυτό το σημείο λοιπόν υπεισέρχεται και το μέγεθος της νίκης του ΟΧΙ. Μεγάλο ή καθαρό αποτέλεσμα θα “μπετονάρει” τον κυβερνητικό συνασπισμό. Μικρό ποσοστό διαφοράς από το ΝΑΙ όμως θα μπορούσε να επιτρέψει διαρροές μέχρι και του σημείου να χαθεί η δεδηλωμένη, ιδίως αν οι διαπραγματεύσεις που θα έχουν πάλι ξεκινήσει οδηγηθούν σε κάποιο κρίσιμο σημείο ή αυτές τελούνται κάτω από το παρόν καθεστώς ασφυξίας με κλειστές τράπεζες κτλ... Έτσι μια πτώση της κυβέρνησης θα οδηγήσει πάλι στα προαναφερθέντα σενάρια που θα οδηγούν σε εκλογές με τα ίδια ακριβός προβλήματα και διακυβεύματα στα οποία αναφερθήκαμε.

Φυσικά αν η κυβέρνηση αντέξει τις ρηγματώσεις ή στην καλύτερη καμιά τέτοια δεν εμφανιστεί, θα συνεχίσει την πορεία της. Βέβαια ένα καθαρό αποτέλεσμα της κάλπης θα της δυναμώσει την διαπραγματευτική ισχύ αλλά ταυτόχρονα μπορεί να την φέρει και σε μια παράδοξη “υποχρέωση”, λόγω ακριβός της “καθαρότητας” του αποτελέσματος, να οδεύσει έστω και απρόθυμα σε μια συνεχώς υποτροπιάζουσα διαδικασία διαπραγμάτευσης που μπορεί να διευρύνει περαιτέρω την ρήξη που ήδη υπάρχει. Αν σε αυτό συνυπολογίσουμε και το θεώρημα που λέει ότι οι δανειστές θέλουν να ταπεινώσουν την πρώτη αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα και την Ευρώπη που τους ορθώνει το ανάστημά της, τότε τα πράγματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν στα χειρότερα.

Από την άλλη η επικράτηση του ΌΧΙ με ένα μικρό ποσοστό μπορεί να αποδειχθεί και μια πύρρειος νίκη τόσο για την κυβέρνηση όσο και για το διακύβευμα της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ωστόσο θα μετριάσει τις “ακρότητες” περιορίζοντας τα περιθώρια ελιγμών της κυβέρνησης αλλά θα περιορίσει επίσης και τις πιθανότητες του ατυχήματος χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι πάλι θα ευοδωθεί μια λύση.

Αυτό που ωστόσο μπορούμε να πούμε με σιγουριά, ασχέτως του μεγέθους του ΌΧΙ, είναι ότι εκτός από τις διαπραγματεύσεις η κυβέρνηση θα έχει να αντιμετωπίσει τα δυο ακανθώδες σημεία των δόσεων προς την ΕΚΤ. Αν οι διαπραγματεύσεις δεν ευοδώσουν σύντομα, τότε αναπόφευκτα θα έχουμε μεγάλο πιστωτικό γεγονός. Επίσης θα πρέπει η κυβέρνηση από την πρώτη μέρα του δημοψηφίσματος να βρει άμεση λύση στο θέμα της ρευστότητας και των κλειστών τραπεζών. Μια διαπραγματευτική διαδικασία κάτω από ένα τέτοιο καθεστώς ασφυξίας θα είναι ακατόρθωτο, εκβιαστικό και επικίνδυνο να οδηγήσει στο λεγόμενο ατύχημα και σε μια τέτοια περίπτωση οι εκλογές δεν μπορούν πάλι να αποκλειστούν.

Ανεξάρτητα όμως από όλα αυτά, τόσο το μαχαίρι όσο και το πεπόνι το κρατάνε οι δανειστές μας. Το πώς θα αντιδράσουν σε ένα ενδεχόμενο ΌΧΙ μένει να το δούμε. Το ποια στάση επίσης θα κρατήσουν πάλι μένει να το δούμε. Θα πρυτανεύσει η λογική; Θα κυριαρχήσουν οι ακραίοι κύκλοι; Θα συμβιβαστούν και θα σεβαστούν την ετυμηγορία της κάλπης προσπαθώντας να βρουν μια άλλη συνταγή για το Ελληνικό ζήτημα και όχι μόνο; Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε απόλυτα αν και έχουμε καταθέσει τις απόψεις μας πάνω σε αυτό το θέμα σε προηγούμενο μας άρθρο (δείτε το εδώ http://444inet.blogspot.gr/2015/06/blog-post.html#more ) και θεωρούμε ότι το ΟΧΙ έχει πολύ καλές πιθανότητες να φέρει μια λύση χωρίς τα τεχνικά και νομικά βαρίδια του προγράμματος που έληξε. Από την στιγμή μάλιστα που το ίδιο το ΟΧΙ απελευθερώσει και μέσα στην ΕΕ τις μετριοπαθείς δυνάμεις που θέλουν έναν εύσχημο απεγκλωβισμό από τα λάθη του παρελθόντος και την εκπόρευση σε ένα άλλο μείγμα οικονομικής πολιτικής.

Εν κατακλείδι και για να κάνουμε μια “σούμα”, η επόμενη μέρα του ΟΧΙ φέρνει καταρχήν πιθανότητες μιας θετικής συμφωνίας. Δεύτερον, μένει να δούμε το κατά πόσο οι δανειστές μας θα αναγνωρίσουν και θα σεβαστούν το ΟΧΙ. Τρίτον, πολλά πράγματα εξαρτώνται από το εύρος υπερίσχυσης του ποσοστού του ΟΧΙ. Τέταρτον, η ακεραιότητα της κυβέρνησης αλλά και των κομμάτων που την απαρτίζουν θα δοκιμαστεί. Πέμπτον, την ίδια ώρα που μπορεί να υπάρχουν αρκετά καλές προϋποθέσεις για μια καλή συμφωνία, υπάρχει και το ενδεχόμενο για μεγάλο πιστωτικό γεγονός. Έκτον, η κυβέρνηση μπορεί τόσο να βρεθεί στον παράδεισο αλλά και στην κόλαση, με το έργο της να φαντάζει πολύ πιο δύσκολο, ως παράδοξο, στην περίπτωση του ΟΧΙ παρά του ΝΑΙ και έβδομον, δεν πρέπει να αποκλείονται οι εκλογές.

Οι εκλογές μετά το δημοψήφισμα

 

Είδαμε λοιπόν ότι τόσο στην μία όσο και στην άλλη περίπτωση το σενάριο των εκλογών είναι ανοιχτό. Περισσότερες πιθανότητες από το ΝΑΙ και λιγότερες αλλά υπαρκτές από το ΟΧΙ. Μην ξεχνάμε όμως ότι άλλο δημοψήφισμα και άλλο εκλογές. Μια επικράτηση ας πούμε του ΝΑΙ με 55% δεν σημαίνει ότι στις εκλογές θα μετουσιωθεί αθροιστικά σε ένα αντίστοιχο ποσοστό για τα κόμματα που σήμερα το υποστηρίζουν, δηλαδή την ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΠΟΤΑΜΙ. Γιατί μέσα σε αυτό το ποσοστό “κρύβονται” και ψηφοφόροι από άλλους κομματικούς σχηματισμούς και κυρίως από έξω-κοινοβουλευτικά κόμματα αλλά και μια μεγάλη μερίδα κόσμου που μέχρι τώρα δεν ψήφιζε στις εθνικές εκλογές. Σίγουρα επίσης θα παίξει ρόλο από το που θα έρθουν οι εκλογές, από το ΝΑΙ ή το ΟΧΙ. Ανεξάρτητα όμως από αυτά, το συμπέρασμα είναι ότι το παιχνίδι αυτών των εκλογών αμέσως μετά από το δημοψήφισμα θα καθοριστεί αφενός από το τοπίο των ανοιχτών ή κλειστών τραπεζών, το τι θα έχει προηγηθεί ως γεγονός, δηλαδή κάποια χρεωκοπία, κτλ. Εφ εταίρου από τους σχεδιασμούς των διάφορων επιτελείων – κύκλων εντός και εκτός χώρας αλλά κυριότερα από τις κινήσεις των κομμάτων.

Να σταθούμε όμως στο τελευταίο. Σε κάποια σενάρια ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζεται πάλι ως ο πιθανότερος νικητής αυτών των εκλογών. Αφήνοντας τις λεπτομέρειες για το αν θα μπορέσει να σχηματίσει κυβέρνηση ή ακόμα να επιτύχει και αυτοδυναμία, το σημαντικότερο είναι το τί θα πράξει η ευρύτερη αντιπολίτευση. Αν λοιπόν πούμε ότι ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΠΟΤΑΜΙ κατεβαίνουν όπως συνήθως στις εκλογές, σαν ανεξάρτητα κόμματα, τότε δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι η ΝΔ θα μπορέσει να κερδίσει και αν κερδίσει, δεν θα είναι καθόλου επίσης σίγουρο ότι τα “κουκιά” θα βγάλουν κυβέρνηση. Αν όμως αυτά τα τρία κόμματα (ίσως και με την συμμετοχή κάποιων εξωκοινοβουλευτικών κομμάτων) κατέβουν σαν ένας ενιαίος σχηματισμός με κοινό μάλιστα ψηφοδέλτιο, τότε σχεδόν σίγουρα θα μπορέσουν να ελέγξουν το παιχνίδι. Ωστόσο μια τέτοια περίπτωση δείχνει να έχει πολλές δυσκολίες στην υλοποίησή της. Κυρίως τεχνικές αλλά και πολιτικές.

Να δούμε όμως και κάποια οξύμωρα που μπορούν να προκύψουν. Για παράδειγμα κάποια κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ που όμως θα έχει στην πλάτη της ένα ΝΑΙ και από την άλλη κυβέρνηση με κορμό την ΝΔ που θα έχει στην πλάτη της ένα ΟΧΙ!

Aftermath... τα “μετά μαθηματικά”

 

Πέρα από τα επιμέρους συμπεράσματα στα οποία καταλήξαμε, ένα συνολικότερο συμπέρασμα εκ πρώτης όψεως δείχνει ότι το προσεχές διάστημα μας περιμένει μια περίοδος παρατεταμένης πολιτικής αβεβαιότητας, ιδίως αν η κάλπη βγάλει ΝΑΙ χωρίς ωστόσο και με το ΟΧΙ να αποκλείεται κάτι τέτοιο, αλλά με λιγότερες πάντα πιθανότητες.

Και δεν αποκλείεται να συναντήσουμε το παράδοξο φαινόμενο όπου το διακύβευμα που εκπροσωπεί το ΝΑΙ από την ανάδειξή του στις κάλπες, να εμφανίσει κινδύνους ως εξίσου υπαρκτούς και ανάλογους μιας επικράτησης του ΟΧΙ το οποίο μάλιστα η αντιπολίτευση θέλει να εμφανίζει ως καταστρεπτικό. Από την άλλη το ΟΧΙ μπορεί να εξασφαλίσει μια κυβερνητική σταθερότητα για το επόμενο κρίσιμο διάστημα και να φέρει ενδεχομένως και μια κάποια συμφωνία.

Τελικά όμως αυτό που θα καθορίσει τις εξελίξεις θα είναι οι στάση των δανειστών μας την επομένη του δημοψηφίσματος. Αν από την μία θεωρήσουμε βάσιμα τα σενάρια περί προσπάθειας τους να υποτάξουν ή και να “λιανίσουν” την παρούσα κυβέρνηση και από την άλλη να στοχεύουν με την συνδρομή των “σκληρών κύκλων” στην έξοδο της χώρας από το ευρώ, τότε τα πράγματα ανεξαρτήτως του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος θα είναι άσχημα. Αντιθέτως αν από το μέρος τους υπάρχει όντως μια ειλικρινή διάθεση για λύση στο “Ελληνικό ζήτημα”, το ΟΧΙ είναι δυνατόν να πιέσει κυρίως το γόητρο της ΕΕ όσο και το θυμικό της πολιτικής και παγκόσμιας κοινής γνώμης φέρνοντας έτσι ένα καλό αποτέλεσμα τόσο για την χώρα μας, ενώ ταυτόχρονα θα μπορέσει να απελευθερώσει τις μετριοπαθείς δυνάμεις εντός του πυρήνα της ΕΕ ώστε να ανοίξει τον δρόμο για αλλαγές στην εφαρμογή οικονομικών πολιτικών μέσα στην Ευρώπη. Και κάτι τέτοιο θα έχει ιδιαίτερη αξία την στιγμή μάλιστα που έρχονται εκλογές στην Ισπανία και την Πορτογαλία αλλά επίσης έρχεται και το προαναγγελθέν δημοψήφισμα στην Μεγάλη Βρετανία για την έξοδο της από την ΕΕ.

Προφανώς υπάρχουν και πολλοί που τείνουν ώτα στις κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί ύπαρξης κρυφής ατζέντας του ΣΥΡΙΖΑ για έξοδο από την ευρωζώνη. Ρίχνοντας έτσι το ανάθεμα στο δημοψήφισμα και στις κλειστές τράπεζες ως τα εργαλεία για την επίτευξη αυτού του σκοπού. Σε αυτό το σημείο πρέπει να πούμε ότι η εκδίωξη μιας χώρας από την ζώνη δεν είναι εφικτή. Μπορεί κάποιοι να σου δείξουν την πόρτα αλλά μέχρι εκεί. Θα πρέπει αυτήν να την διαβείς μόνος σου και αυτό για πολλούς και διάφορους λόγους είναι πολύ δύσκολο να συμβεί (θα ακολουθήσει άρθρο μας πάνω στα σενάρια αυτά). Θα μπορούσε όμως ένα ατύχημα να σε αναγκάσει να διαβείς αυτήν την πόρτα; Ίσως, αλλά και σε αυτό το σενάριο χρειάζονται πολλά προαπαιτούμενα.

Πάραυτα μια χρεωκοπία εντός της ζώνης του ευρώ είναι πιθανότερη αλλά αυτό μπορεί να γίνει και η πέτρα του σκανδάλου τόσο για μια άτακτη έξοδο, συντεταγμένη έξοδο αλλά ακόμα και η απαρχή μιας άλλης πολιτικής εκ μέρους της ΕΕ για να προστατέψει την ακεραιότητά της δίνοντας τελικά και την λύση για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη από την οποία θα ωφεληθεί και η χώρα μας. Μένει όμως όλα αυτά να τα δούμε.

Στο τέλος της ημέρας ερχόμενοι είτε από ένα ΝΑΙ είτε από ένα ΌΧΙ η ΕΕ θα είναι αυτή που θα κληθεί να δώσει τις απαντήσεις της και να ορίσει το μέλλον της. Αν δηλαδή θα πορευθεί με γραφειοκρατική αναλγησία προς μια μορφή ολοκληρωτισμού, έστω και απρόθυμα, που δεν θα σέβεται την αρχή της αυτοκυριαρχίας των λαών, με προδιαγεγραμμένο όμως το τέλος της στα επόμενα χρόνια ή θα προχωρήσει μπροστά ως μια δημοκρατική παγκόσμια δύναμη ανάπτυξης, ευημερίας και ειρήνης.

Αλλά αυτό που πραγματικά μένει να δούμε είναι αν οι γνωστοί στίχοι του ποιητή Γιάννη Ρίτσου θα αντηχήσουν για άλλη μια φορά στα πέρατα της ιστορίας.

Μικρός λαός και πολεμά
δίχως σπαθιά και βόλια
για όλου του κόσμου το ψωμί
το φως και το τραγούδι

Κάτω απ' τη γλώσσα του κρατεί
τους βόγγους και τα ζήτω
κι αν κάνει πως τα τραγουδεί
ραγίζουν τα λιθάρια

444©